Onderwerpen
Wat is pelgrimeren eigenlijk?
Van bedevaartstocht naar zoektocht
Voor de eerste pelgrims was een pelgrimstocht een religieuze reis, waarbij boetedoening, bidden en vergiffenis de basis vormden.
“In bijna alle religies bestaan specifieke pelgrimsroutes. Denk maar aan een tocht naar Mekka voor moslims en de beroemde Camino de Santiago voor christenen. Het einde van de lange reis is de Spaanse kathedraal van Santiago de Compostela, waar beenderen van de apostel Jakobus zouden liggen. De route loopt nog verder door tot Kaap Finisterre. Hoogstwaarschijnlijk raapten de eerste pelgrims daar een schelp op, die ze als aandenken mee naar huis namen. De sint-jakobsschelp werd intussen het universele pelgrimsymbool. Zie je dus een geel schelpje langs het wandelpad? Dan loop je over een oude pelgrimsroute, de geschiedenis in en tegelijkertijd de toekomst tegemoet.”
De moderne pelgrim kiest om verschillende redenen om een pelgrimstocht te wandelen. Religie kan nog altijd de motivatie zijn, maar ook dichter bij jezelf komen, een trauma verwerken, een hoofdstuk afsluiten, puur het avontuur en het back-to-basics-gevoel, gelijkgestemden ontmoeten…
Je hoeft trouwens niet altijd te weten waarom je vertrekt. Soms ontdek je dat pas onderweg. Dat het wel vaak ergens een zoektocht naar antwoorden is, zal je niet verbazen. Verrijking, bezinning, zelfreflectie? Als pelgrim doorloop je – stap voor stap – een heel proces van persoonlijke ontwikkeling. Laat het ons kort samenvatten als een zoektocht op het tempo van je voeten. Klinkt goed, toch?
Vertragen en loslaten
Het enige wat je op pelgrimstocht elke dag opnieuw doet, is wandelen, eten, slapen. En luisteren: naar de natuur, naar de stilte, naar jezelf, naar medepelgrims en naar andere mensen die je onderweg tegenkomt. Op pelgrimstocht vertraag je, letterlijk en figuurlijk, en laat je los. In de plaats van de stress en ruis van je dagelijkse (overdrukke?) leven komen mentale rust, focus, energie. Of dat is toch de ervaring van veel pelgrims.
En wat is dan het verschil met een ‘gewone’ wandeltocht? Enerzijds kies je voor een pelgrimstocht altijd een typische pelgrimsroute, het is te zeggen een route met (religieuze) geschiedenis. Anderzijds ligt het in de intentie waarmee je vertrekt. Aan een pelgrimstocht koppel je doorgaans op een of andere manier een zoektocht, wat je niet per se doet bij een wandeltocht.
Is pelgrimeren iets voor jou?
- Ik verlang naar tijd voor mezelf zonder afleiding
- Ik wil even weg uit de dagelijkse structuur (of van mezelf)
- Ik ben bereid ongemak te verdragen, fysiek of mentaal
- Ik hoef niet constant ‘productief’ te zijn
- Stilte schrikt me niet af (of juist wel, maar ik ben nieuwsgierig waarom)
- Ik wil voelen in plaats van denken
- Ik weet niet precies wat ik zoek, maar ik voel dat er iets is
- Ik durf ‘het plan’ loslaten
- Ik wil de wereld ervaren op wandeltempo
- Er mag iets veranderen, zelfs als ik nog niet weet wat
De bekendste pelgrimsroutes
Camino de Santiago of De Camino (→ Spanje)
De Camino, Spaans voor het pad, is de bekendste pelgrimsroute en leidt pelgrims via verschillende trajecten naar het bedevaartsoord Santiago de Compostela in het noordwesten van Spanje. Het is een eeuwenoud netwerk, gemarkeerd door de sint-jakobsschelp, waarop je kunt aansluiten waar je maar wil starten. De Camino Francés, Camino Portugués, Camino Inglés, Camino Primitivo, Camino del Norte zijn maar enkele van de vele opties van wandelroutes naar Santiago. Inge Compen gaat in deze podcastaflevering dieper in op de praktische kant van de Camino.
Via Francigena (Canterbury → Rome)
Alle wegen leiden naar Rome, maar de Via Francigena is wellicht de oudste en mooiste. Deze middeleeuwse route leidt pelgrims van Canterbury door Frankrijk en Zwitserland naar Rome.
Praktische info
- Afstand: Netwerk van meer dan 3000 km wandelpaden; Canterbury – Rome is ongeveer 1800 km.
- Duur: 3 tot 4 maanden afhankelijk van hoeveel km per dag je aflegt.
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld. Technisch niet moeilijk, maar fysiek uitdagend door de lange afstand en de Alpenoversteek. De rest bestaat vooral uit heuvelachtig terrein, met name in Toscane.
- Voorzieningen langs de route: Over het algemeen goed, vooral in Frankrijk, Zwitserland en Italië. Pelgrimsherbergen, kloosters, B&B’s en hotels; winkels en restaurants in dorpen en steden. In Engeland en sommige Franse regio’s zijn etappes wat langer en voorzieningen schaarser.
- Populariteit: De route wordt stilaan populairder, maar blijft voorlopig beduidend rustiger dan de Camino.
- Wistjedatjes: Je komt langs iconische plekken zoals Lausanne, de Grote Sint-Bernhardpas, Lucca, Siena en het Vaticaan.
St. Olavsleden (Noorwegen / Zweden)
Praktische info
- Afstand: 580 km van Selånger (Zweden) naar Trondheim (Noorwegen)
- Duur: Ongeveer 25–35 wandeldagen (gemiddeld 18–23 km per dag)
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld tot pittig. Technisch eenvoudig, maar fysiek uitdagend door lange etappes, wisselend weer en afgelegen natuurgebieden. Vooral in Noorwegen meer hoogteverschillen.
- Voorzieningen langs de route: Voldoende, maar soms schaars. Pelgrimsherbergen, eenvoudige hostels, hutten en B&B’s. In dunbevolkte gebieden zijn etappes lang en is vooraf plannen noodzakelijk.
- Populariteit: Laag tot matig. Rustige route, vooral buiten het hoogseizoen. Populair bij wandelaars die natuur, stilte en spiritualiteit zoeken.
- Wistjedatjes: Wordt ook wel de Noordelijke Camino genoemd. In de middeleeuwen was Trondheim een van de belangrijkste pelgrimsoorden van Noord-Europa. Je wandelt dagenlang door bossen, langs meren en door open Scandinavisch landschap.
Via di Francesco (Italië)
Pelgrimsroute door het groene hart van Italië, langs kloosters, heuvelstadjes en natuurpaden, geïnspireerd door Franciscus van Assisi.
Praktische info
- Afstand: ± 550 km (meest gelopen traject van La Verna of Florence naar Rome).
- Duur: Ongeveer 25–30 wandeldagen.
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld. Regelmatig stevige heuvels en bergachtig terrein in Umbrië en Lazio, maar geen technische passages.
- Voorzieningen langs de route: Goed. Veel kloosters, pelgrimsherbergen, agriturismo’s en kleine hotels. Dorpen liggen relatief dicht bij elkaar
- Populariteit: Matig. Minder druk dan de Camino, maar bekender dan veel andere Italiaanse pelgrimsroutes. Vooral populair bij spiritueel en cultureel geïnteresseerde wandelaars.
- Wistjedatjes: Deze pelgrimsroute heeft een sterk spiritueel en vredesgericht karakter, ook voor niet-religieuze pelgrims. Natuur en eenvoud staan centraal, in lijn met Franciscus’ levensfilosofie.
Via Romea Germanica
Praktische info
- Afstand: ± 1.300 km van Stade (Duitsland) naar Rome.
- Duur: Ongeveer 55–65 wandeldagen.
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld. Lange afstand met afwisseling van vlakke delen en heuvelachtig terrein. De Alpenoversteek (via de Brennerpas) is fysiek het zwaarst.
- Voorzieningen langs de route: Redelijk tot goed. Hotels, pensions en enkele pelgrimsherbergen. Minder speciaal op pelgrims ingericht dan de Via Francigena.
- Populariteit: Laag. Nog relatief onbekend, zelfs onder ervaren pelgrims. Geschikt voor wie bewust een rustige, minder commerciële route zoekt.
- Wistjedatjes: Het is een van de oudste Noord-Zuidroutes naar Rome. Ideaal voor pelgrims die cultuur, geschiedenis en afzondering belangrijk vinden.
Sidenote: Sommige pelgrims wandelen maanden, anderen één weekend. Pelgrimeren begint niet bij kilometers, maar bij intentie. Je hoeft dus niet de hele afstand van een pelgrimstocht te wandelen om jezelf als pelgrim te kunnen bestempelen.
Een wandeltocht als wondermiddel?
Echte verhalen over pelgrimeren
In het nieuwe seizoen van de Op Wandel podcast gaat Dorien in gesprek met moderne pelgrims: mensen die een tocht wandelen om het leven een plaats te geven.
Hoe is het avontuur verlopen? Welke inzichten haalt een moderne pelgrim uit wandelen en welke routes zijn ideaal om te bidden met je voeten? Van Compostela tot de Himalaya of Marokko: kom het ontdekken in het nieuwe seizoen. Beluister de afleveringen via Spotify of je favoriete podcastapp.
Wil je op de hoogte blijven?
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en blijf zo op de hoogte van het laatste travel nieuws
Onderwerpen
over de auteur
Kelly Eeckhaut
Ontdek onze shop
Ontdek zorgvuldig geselecteerde producten die we van harte aanbevelen, zodat je goed voorbereid en vol vertrouwen op pad kunt gaan.